Komorowski na inauguracji VII kadencji Sejmu 8 listopada 2011 r. Fot. Wojciech Grzędziński/KPRP

Komorowski napisał prawie dwa razy mniej ustaw niż Kaczyński

Od 1995 r. z inicjatywy głowy państwa uchwalono 62 ustawy. MamPrawoWiedziec.pl analizuje, jak przez ostatnie 20 lat prezydenci tworzyli prawo.

Anna ŚcisłowskaMagdalena WnukAndrzej Wojewoda
Dodane 30 kwietnia 2015

Wszystkie ustawy powstałe z inicjaty Bronisława Komorowskiego można sprawdzić tutaj

Rekordową liczbę projektów złożył Lech Kaczyński – 48 przez niepełnych 5 lat kadencji (2005–2010). Bronisław Komorowski – 27. Najrzadziej z inicjatywy ustawodawczej korzystał Aleksander Kwaśniewski – podczas pierwszej kadencji (1995–2000) wniósł 19 projektów ustaw, a 23 podczas drugiej (2000–2005).

Najmniej projektów w obecnym Sejmie

Zgodnie z art. 118 konstytucji prezydent ma prawo do inicjatywy ustawodawczej – może wnosić do Sejmu projekty ustaw.

Prezydenckie projekty podlegają tej samej procedurze, co inicjatywy rządu, posłów czy obywateli. Pierwsze czytanie odbywa się najczęściej w komisji zajmującej się danym tematem, kolejne dwa podczas posiedzeń plenarnych, później projekt przechodzi do Senatu i ostatecznie wraca do prezydenta do podpisu.

Projekty ustaw

W obecnej kadencji Sejmu prezydent korzystał z prawa do składania projektów ustaw najrzadziej ze wszystkich uprawnionych (oprócz prezydenta są to posłowie, rząd i obywatele) – tylko 20 razy. Największa aktywność legislacyjna Komorowskiego przypadła na środek jego kadencji, czyli 2013 r., w którym wniósł 8 projektów ustaw. Najmniej projektów napisał rok wcześniej – tylko 2.

Jak powiedział prezydent, jego aktywność w tym zakresie wynikała z podziału zadań między nim a rządzącą koalicją PO-PSL.

Czego dotyczą ustawy Komorowskiego?

Komorowski raczej chciał poprawiać już istniejące przepisy, niż tworzyć nowe akty prawne. Wśród prezydenckich inicjatyw są tylko 3 projekty nowych ustaw: o budowie zabezpieczeń przeciwpowodziowych, o nasiennictwie oraz o Trybunale Konstytucyjnym.

Niektóre inicjatywy wynikały z bieżących wydarzeń. W odpowiedzi na dewastację Warszawy i zamieszki pod ambasadą rosyjską podczas Marszu Niepodległości w 2013 r. prezydent zgłosił inicjatywę zmiany prawa o zgromadzeniach, wprowadzającą zakaz zasłaniania twarzy i zmieniania wyglądu podczas demonstracji. Ustawa czeka na drugie czytanie.

Była to druga interwencja prezydenta w prawo o zgromadzeniach związana z Marszem Niepodległości – rok wcześniej projekt Komorowskiego dotyczył obowiązku zgłoszenia przez organizatorów zgromadzenia, że będą w nim uczestniczyć zamaskowane osoby.

Prezydent zaproponował również zmiany w kodeksie wyborczym. Projekt ustawy odpowiadał na niesprawność Państwowej Komisji Wyborczej i oskarżenia o nieprawidłowości podczas wyborów samorządowych jesienią 2014 r. Prezydencki projekt zakłada m.in. wprowadzenie przezroczystych urn i monitoringu w lokalach wyborczych. Obecnie pracuje nad nim komisja nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach.

W związku z tzw. aferą orzełkową, czyli brakiem godła na oficjalnych strojach reprezentacji Polski w mistrzostwach piłki nożnej EURO 2012, z inicjatywy prezydenta uchwalono zmiany w prawie, wymuszające obecność godła lub flagi na narodowych strojach sportowych. Zmiany weszły w życie w czerwcu 2012 r.

Ustawy Komorowskiego

Prezydent złożył 5 projektów regulujących sprawy wymiaru sprawiedliwości, m.in. 2 dotyczące funkcjonowania sądów powszechnych, Trybunału Konstytucyjnego, podniesienia wieku emerytalnego sędziów Sądu Najwyższego oraz skrócenia postępowania przed sądem administracyjnym.

Uchwalona została ustawa o podniesieniu wieku emerytalnego sędziów Sądu Najwyższego. Od sierpnia 2014 r. sędziowie ustawowo przechodzą w stan spoczynku w wieku 75 lat. Na podpis prezydenta czeka prezydencki projekt zmian w ustawie o sądzie administracyjnym, która ma m.in. uprościć wyznaczanie pełnomocników z urzędu i rozszerzyć zakres zwolnień z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Komorowski proponował też projekty dotyczące spraw bezpieczeństwa i obronności, m.in. prezydent od 2 listopada 2011 r. otrzymał prawo do ogłoszenia stanu wyjątkowego w sytuacji zagrożenia w cyberprzestrzeni. W nowej ustawie doprecyzował zasady funkcjonowania państwa w czasie wojny. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej została uchwalona w marcu 2015 r.

Z bezpieczeństwem są związane także projekt regulacji w finansowaniu tarczy antyrakietowej oraz 2 wspomniane wcześniej projekty zmian w ustawie o zgromadzeniach.

Prezydent przedłożył 2 ustawy orderowe. Jedna przedłużyła do końca 2012 r. czas nadawania orderów za walkę z terroryzmem w latach 2002–2007, druga dotyczy nadawania odznaczenia „Gwiazda” za nienaganną służbę podczas misji zagranicznych. Sejm przyjął oba projekty jednogłośnie.

Komorowski był też inicjatorem prawa, które ułatwia kontynuowanie pracy zawodowej na emeryturze (przepisy weszły w życie w październiku 2011 r.), oraz projektów dotyczących ochrony krajobrazu czy tworzenia szlaków turystycznych i ścieżek rowerowych na wałach przeciwpowodziowych.

216 dni – tyle średnio trwa przyjęcie prezydenckiego projektu

Nie wszystkie projekty napisane w kancelarii Komorowskiego zostały przyjęte i wprowadzone w życie. Z 27 inicjatyw Sejm uchwalił 14 ustaw. 1 projektu nie zdążył przyjąć Sejm poprzedniej kadencji. Prace toczą się nad 12 projektami, z których 6 zostało zgłoszonych w ostatnim półroczu.

Prezydencka propozycja zmian w konstytucji związanych z członkostwem w Unii Europejskiej nie została uchwalona przed końcem VI kadencji Sejmu (2007–2011), a Komorowski nie złożył jej ponownie w kolejnej kadencji. Czas pracy nad prezydenckim projektem od dnia jego złożenia do dnia podpisania wynosi średnio 216 dni. Niektóre ustawy – np. dotyczące przyznania orderów – są uchwalane w trybie ekspresowym.

Jak prezydent wpływa na prawo?

Opozycyjny PiS 3 razy złożył wniosek o odrzucenie projektu prezydenckiego w pierwszym czytaniu, wyrażając w ten sposób całkowitą dezaprobatę dla projektów ustaw: o nasiennictwie, regulującej handel GMO w Polsce, o tworzeniu sądów rejonowych w oparciu o liczbę mieszkańców w rejonie oraz o podniesieniu wieku emerytalnego dla sędziów Sądu Najwyższego. Za każdym razem sejmowa większość PO-PSL odrzucała wnioski PiS, a ustawy wchodziły w życie.

Partie przychylne dla „swoich” prezydentów

Decyzje posłów w sprawach prezydenckich projektów, a przede wszystkim czas, w jakim posłowie rozpatrują projekty, są mocno związane z relacjami między głową państwa a parlamentem. Od 20 lat nie zdarzyło się, by Sejm odrzucił projekt prezydenta, który ma poparcie większości rządzącej. W ogóle posłowie rzadko mówili zdecydowane „nie” dla prezydenckich propozycji: sejmowa większość AWS-UW odrzuciła jeden projekt Aleksandra Kwaśniewskiego, a koalicja PO-PSL – 5 ustaw Lecha Kaczyńskiego.

Znacznie częściej zdarza się przeciąganie prac nad aktem prawnym. Sejm VI kadencji (2007–2011, koalicja PO-PSL) nie zdążył podjąć decyzji w sprawie ponad połowy projektów Kaczyńskiego, podczas gdy wcześniej, w V kadencji (2005–2007, większość PiS-LPR-Samoobrona; koalicja powstała w 2006 r.) udało się rozpatrzyć 17 z 23 propozycji tego samego prezydenta. Gdy prace kończył Sejm III kadencji (1997–2001, koalicja AWS-UW funkcjonującą do 2000 r.) w komisjach wciąż czekało 9 z 15 inicjatyw legislacyjnych Kwaśniewskiego.

Zawetowane ustawy

Gdy władzę sprawowało SLD z PSL, lewicowy prezydent nie doczekał się rozstrzygnięcia 2 z 10 (1993–1997, II kadencja Sejmu) oraz 6 z 17 (2001–2005, IV kadencja Sejmu) projektów.

Komorowski nie miał dotychczas okazji zmierzyć się z większością sejmową inną niż PO-PSL, która raczej uchwala jego projekty, a w najgorszym wypadku zatrzymuje je na etapie prac w komisjach.

Losy prezydenckich projektów zależą od tego, kto akurat ma większość w parlamencie i z reguły prezydenci nie pozostają dłużni wobec przychylnych sobie posłów – jeśli wetują ustawy, to w zdecydowanej większości te przyjęte przez parlamenty zdominowane przez inną partię.

Bronisław Komorowski zawetował lub odesłał do Trybunału Konstytucyjnego 15 ustaw. Jego poprzednicy robili to częściej:...

Posted by MamPrawoWiedziec.pl on 23 kwietnia 2015
Podobał ci się tekst? Udostępnij go klikając w przycisk po prawej stronie!

Przeczytaj też najpopularniejsze teksty ostatnich tygodni

Sejm: Rząd szykuje zmiany w służbie zdrowia

Sejm: Czy nie będzie już BORu?

Kukiz'15 wraca do walki o JOWy