Serwis MamPrawoWiedziec.pl

Sejm 85: dodatkowe posiedzenie w wakacje

Sejm wznawia 85. posiedzenie Sejmu, którego obrady zwoływano już wcześniej 31 lipca i 9 sierpnia. 

31 lipca Sejm przyjął uchwałę w sprawie upamiętnienia 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w związku z tym, że posiedzenie przypadło w  przeddzień rocznicy. Przyjęto także ustawę o spisie rolnym, który ma zostać przeprowadzony między 1 września a 30 listopada 2020 r. Uchwalono także nowelizację kodeksu wyborczego, zgodnie z którą o ważności wyborów decyduje Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Powołano ją reformą z 8 grudnia 2017 r., której konstytucyjność budzi wątpliwości UE. Obie ustawy zostały już podpisane przez prezydenta. 

9 sierpnia Sejm powołał nowego marszałka – Elżbietę Witek (PiS). Odwołanie Marka Kuchcińskiego spowodowane było wykryciem, że marszałek wykorzystywał samolot służbowy do prywatnych lotów z rodziną i nie przestrzegał procedur związanych z zabieraniem innych osób na pokład. Elżbieta Witek przed objęciem funkcji marszałka była od 4 czerwca ministrem spraw wewnętrznych i administracji, a wcześniej m.in. rzecznikiem prasowym PiS. 

Przyjęto ustawę o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań, który będzie trwał od 1 kwietnia do 30 czerwca 2021 r. i obejmie: osoby fizyczne stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach i innych zamieszkanych pomieszczeniach niebędących mieszkaniami, osoby niemające miejsca zamieszkania oraz mieszkania, budynki, obiekty zbiorowego zakwaterowania i inne zamieszkane pomieszczenia niebędące mieszkaniami. Zarówno spis rolny jak i spis powszechny zostaną przeprowadzone przez Główny Urząd Statystyczny.

30 sierpnia Sejm ma zająć się, zgodnie z zapowiedzią wicepremiera Sasina, projektem ustawy o lotach najważniejszych osób w państwie. Ustawa ma być odpowiedzią na aferę poprzedniego marszałka. Projekt ustawy nie znalazł się jeszcze na stronie sejmowej, ale według informacji podawanych przez ministra Michała Dworczyka zgodnie z zaproponowanymi przepisami na pokładzie samolotu będą mogły przebywać prezydent, premier oraz marszałkowie Sejmu i Senatu, a oprócz nich także członkowie oficjalnych delegacji, obsługa techniczna, medyczna lub organizacyjna, dziennikarze, funkcjonariusze Służby Ochrony Państwa oraz osoby zgłoszone drogą dyplomatyczną w zastępstwie najważniejszych osób w państwie. Członkowie rodzin nie będą mogli uczestniczyć w żadnych lotach, chyba że należą do oficjalnej delegacji. Projekt ma także wprowadzić centralny rejestr lotów, w którym zgromadzone zostaną dane o datach, trasach oraz pasażerach przelotów VIP.

Do dalszych prac Sejmu skierowano również projekt w sprawie powołania Państwowej Komisji mającej na celu wyjaśnienie przypadków nadużyć seksualnych wobec dzieci mających poniżej 15 lat. Komisja będzie się składać z 7 członków: 3 wybierze Sejm większością ⅗ głosów, jednego wybierze Senat większością ⅗ głosów, jednego wybierze prezydent, jednego premier i jednego Rzecznik Praw Dziecka. Członkiem komisji nie będzie mógł zostać poseł, senator, europoseł ani żadna osoba sprawująca kierownicze stanowisko państwowe, ani także osoba pracująca np. w biurze poselskim lub należąca do partii. Kadencja komisji potrwa 7 lat, a jej pierwsze posiedzenie zwoła marszałek Sejmu. Przewodniczącego komisji jej członkowie wyłonią sami zwykłą większością. 

Komisja miałaby prowadzić działalność edukacyjną i prewencyjną, m.in. poprzez opracowywanie raportów, występowanie do odpowiednich organów o podjęcie inicjatywy ustawodawczej, wydawanie decyzji o wpisie do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (w rejestrze znajdzie się osobna część dot. decyzji komisji), badanie sposobu działania organów ścigania, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oraz przekazywanie informacji o podejrzeniu przestępstwa, wsparcie dla osób poszkodowanych (np. występowanie w roli oskarżyciela posiłkowego) oraz wnioskowanie do Prokuratora Generalnego o wniesienie skargi nadzwyczajnej lub kasacji w przypadku zakończonych prawomocnym orzeczeniem spraw. 

Wątpliwości dotyczące projektu ma Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar. Rzecznik ocenia pozytywnie cel ustawy, ale w jego ocenie „przyznanie Komisji prawa do wydawania postanowień o wpisie do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym budzi wątpliwości z perspektywy ochrony prawa do prywatności oraz standardów odpowiedzialności karnej”. RPO zgłaszał wątpliwości już w momencie uruchamiania Rejestru w 2017 r., gdyż znajdują się w nim dane osobowe, zdjęcia oraz miejsca zamieszkania osób oskarżonych o przestępstwa seksualne, co może stanowić zagrożenie np. dla członków rodziny takich osób. Dotychczas to sąd poprzez wydane orzeczenie decydował o umieszczeniu takich danych w Rejestrze. 

W takim samym tonie projekt zaopiniowała Helsińska Fundacja Praw Człowieka. – Oznacza to, że w praktyce Komisja będzie quasi sądem rozstrzygającym o winie danej osoby – wyjaśnia w opinii jeden z prawników HFPC, Marcin Wolny – To zatrważające, jeżeli zauważy się, że wpisu dokonywać będzie po przeprowadzeniu niezwykle ograniczonego postępowania dowodowego, z naruszeniem podstawowych zasad procesu karnego, w tym prawa do nieobciążania samego siebie.

Na piątkowym posiedzeniu planowane jest także powołanie nowego prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Dotychczasowy prezes sprawujący funkcję od 2013 r., Krzysztof Kwiatkowski, złożył w ubiegłym tygodniu rezygnację. Powodem rezygnacji jest start w wyborach parlamentarnych. Na jego miejsce jest dwóch kandydatów. Prawo i Sprawiedliwość zgłosiło Mariana Banasia, który od 4 czerwca jest ministrem finansów. Platforma Obywatelska – Koalicja Obywatelska zgłosiła posła Borysa Budkę.

Sylwia Szołucha

Mam Prawo Wiedzieć w mediach społecznościowych